Breaking News

సేల్ డీడ్ (విక్రయ దస్తావేజు) – పరిచయం

సేల్ డీడ్ (విక్రయ దస్తావేజు) – పరిచయం

1) ఒక వ్యక్తి తనకు చెందిన స్థిరాస్తిని కొంత ప్రతిఫలం (నగదు రూపంలో) తీసుకొని మరొకరికి అమ్మినట్లయితే దానిని సేల్ (విక్రయం) అంటారు. విక్రయం అంటే పూర్తి అర్థంలో ఆ ఆస్తికి సంబంధించి యాజమాన్య హక్కులు బదలాయించ బడ్డాయని (ట్రాన్సఫర్) అర్ధం. విక్రయం పూర్తి అయిందంటేనే ప్రతిఫలం అమ్మకందారుకు ముట్టినట్లు అని అర్ధం. ప్రతిఫలం అంటే ఆస్తి అమ్మిన వ్యక్తికి ఆ కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి చెల్లించిన నగదు అని అర్ధం. అమ్మిన వ్యక్తికి ప్రతిఫలం దక్కకుండా జరిగిన విక్రయం చెల్లనేరదు. సేల్ అనేది అమ్మకం దారు (seller) మరియు కొనుగోలుదారు (buyer) మధ్య జరుగుతుంది. కొన్నిసార్లు తన కుటుంబ సభ్యులకు కూడా ఆస్తిని విక్రయ దస్తావేజు ద్వారా ఇవ్వొచ్చు. అప్పడు కూడా దస్తావేజులో తప్పనిసరిగా ప్రతిఫలం గురించి రాయాలి.

2) రిజిస్ట్రేషన్ చట్టం ప్రకారం సేల్ డీడ్ (విక్రయ దస్తావేజు) తప్పనిసరిగా రిజిస్టర్ కావాలి. సేల్ డీడ్ రిజిస్టర్ కాకపోతే అది చట్టం దృష్టిలో చెల్లుబాటు అవ్వదు. కోర్టులో సాక్ష్యంగా చెల్లదు. అమ్మే వ్యక్తి (seller) తనకున్న అనేక రకాల ఆస్తులను ఒకే డాక్యుమెంట్ ద్వారా కొనే వ్యక్తి(buyer)కి సేల్ డీడ్ ద్వారా రిజిస్ట్రేషన్ చేయొచ్చు. సేల్ డీడ్ లో ఆ ఆస్తిని ఎంతకు అమ్మారనే విషయం తప్పనిసరిగా రాయాలి. అమ్మే వ్యక్తి ఎటువంటి ప్రతిఫలం పొందకుండా సేల్ డీడ్ రాసినా అది చెల్లదు. సేల్ డీడ్ లో ప్రతిఫలం రాయటం తప్పనిసరే కానీ ఎంత ప్రతి ఫలం అనేది ముఖ్యం కాదు.

3) సేల్ డీడ్ (విక్రయ దస్తావేజు) పూర్తి అయిన వెంటనే కొనుగోలుదారుకు అన్ని హక్కులు (ముఖ్యంగా యాజమాన్య హక్కులు) ఆ ఆస్తిపై సంక్రమిస్తాయి. అంటే అమ్మిన వ్యక్తి తన యజమానితనాన్ని కోల్పోతాడని అర్ధం. 18 సంవత్సరాలు దాటిన ఎవరైనా, ఎవరికైనా సేల్ డీడ్ ద్వారా రిజిస్ట్రేషన్ చేయొచ్చు.

4) కొన్ని సందర్భాల్లో సేల్ డీడ్ రాసుకునేటప్పుడు ప్రతిఫలం గురించిన విషయాలు ఆ డీడ్ లో రాసినప్పటికీ, ప్రతిఫలాన్ని అమ్మిన వ్యక్తికి ఇవ్వకుండా భవిష్యత్తులో ఇస్తాననే హామీతో కూడా రాసుకోవచ్చు. కొన్ని సార్లు ప్రతిఫలంలో కొంత భాగం అమ్మిన వ్యక్తికి ఇచ్చి మిగిలినది భవిష్యత్తులో ఇస్తాననే హామీతో సేల్ డీడ్ రాసుకోవచ్చు. ఒకవేళ భవిష్యత్తులో మిగిలిన ప్రతిఫలం ఇవ్వకుండా కొన్న వ్యక్తి వాగ్ధాన భంగానికి పాల్పడితే, అమ్మిన వ్యక్తి కొనుగులుదారుడిపై కోర్టును ఆశ్రయించి ఆ రిజిస్టర్ చేయబడ్డ ఆస్తిపై ఛార్జ్ పొంది తద్వారా రావాల్సిన ప్రతిఫలాన్ని కొనుగోలుదారు నుండి అమ్మకం దారుడు పొందవచ్చు. కొన్నిసార్లు అమ్మిన వ్యక్తి అంగీకరిస్తే ప్రతిఫలాన్ని నెలవారీగా కూడా చెల్లించొచ్చు.

5) మతి స్థిమితం లేని వారు, మైనర్లు సేల్ డీడ్ రిజిస్ట్రేషన్ చేయటానికి అర్హులు కారు. సేల్ డీడ్ ని నాన్ జ్యూడిషియల్ స్టాంప్ పేపర్ పైన రాస్తారు. స్టాంప్ పేపర్ రిజిస్ట్రార్ ఆఫీసులో లభిస్తుంది.

6) కొనుగోలు చేసే ఆస్తి మైనర్లకు చెందినదయితే, ఆ మైనర్ యొక్క గార్డియన్ (సంరక్షకుడి) అనుమతితో కొనుగోలు చేయొచ్చు. అయితే మైనర్ ల ఆస్తులు కొనుగోలు చేయాలంటే కోర్టు అనుమతి పొందాల్సి ఉంటుంది. అమ్మే వ్యక్తి (గార్డియన్) ఆ మైనర్ యొక్క అవసరాలకే ఆ ఆస్తిని అమ్ముతున్నానని కోర్టుని ఆశ్రయించాలి. కోర్ట్ అనుమతి పొందిన తర్వాతనే అమ్మాలి. కోర్ట్ అనుమతి లేకుండా ఆస్తిని కొంటే ఆ విక్రయం చెల్లదు.

7) విక్రయ దస్తావేజు (సేల్ డీడ్)కి ఉండవలసిన ప్రధానమైన లక్షణాలు:
A) సేల్ డీడ్ తప్పనిసరిగా రిజిస్టర్ అయి ఉండాలి.రిజిస్టర్ కానీ విక్రయ దస్తా వేజు చెల్లదు.
B) సేల్ డీడ్ రిజిస్ట్రేషన్ జరగాలంటే అమ్మకందారుడు మరియు (seller) కొనుగోలుదారుడు (buyer) ఉండాలి. వారి మధ్య జరిగే దస్తావేజులో ప్రతిఫలం గురించి పేర్కొని ఉండాలి. ప్రతి ఫలం అంటే అమ్మిన వ్యక్తికి కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి ఇచ్చే నగదు అన్న మాట.
C) సేల్ డీడ్ ద్వారా రిజిస్ట్రేషన్ జరిగినప్పుడు అమ్మకందారుడి(seller)కి ప్రతిఫలం లేకుండా రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తి అయినట్లయితే ఆ రిజిస్ట్రేషన్ చెల్లుబాటు అవ్వదు. ఆ దస్తావేజులో ప్రతిఫలం పేర్కొనడం ముఖ్యం. ప్రతిఫలం ఎంత అనేది ముఖ్యం కాదు.
D) సేల్ డీడ్ అనేది రిజిస్ట్రేషన్ జరిగిన వెంటనే అమలులోకి వస్తుంది. అంటే రిజిస్టర్ చేసిన వ్యక్తి తనకు ఆ ఆస్తిపై ఉన్న యజమానితనాన్ని వెంటనే కోల్పోతాడు.
E) ఎటువంటి షరతులు లేకుండా ఒకసారి రిజిస్టర్ చేసిన సేల్ డీడ్ ను రద్దు చేయటం కుదరదు. సేల్ డీడ్ ద్వారా అమ్మిన ఆస్తిని తిరిగి పొందటం కుదరదు. షరతులు తప్పితే సేల్ డీడ్ ను రద్దు చేసుకునే అధికారం అమ్మకందారుకు ఉంటుంది. కోర్టు జోక్యం చేసుకున్న సందర్భాలు మినహా కొనుగోలు డాక్యూమెంట్ ను రద్దు చేయటం కుదరదు.
F) అమ్మకం దారుడు తనకున్న ఆస్తులను మాత్రమే సేల్ రిజిస్టర్ చేయాలి. తనకు భవిష్యత్తులో రాబోయే ఆస్తులను సేల్ డీడ్ చేయకూడదు. అంటే తనకు హక్కులు లేని వాటిని సేల్ చేయకూడదు.
G) సేల్ డీడ్ ని రిజిస్టర్ చేసేటప్పుడు అమ్మే వ్యక్తి ఏ కారణం చేత ఆ ఆస్తిని అమ్ముతున్నారో డాక్యుమెంట్ లో రాయాలి.
H) సేల్ డీడ్ రిజిస్ట్రేషన్ కు ఇద్దరు సాక్షులు తప్పనిసరిగా ఉండాలి. ఆ సాక్షులు వీలున్నంత వరకు స్వత్రంత్ర వ్యక్తులై ఉంటే మంచిది. దస్తూరి అంటే ఆ సేల్ డీడ్ ఎవరి చేత రాయబడిందో వారి పేరు, అడ్రస్ కూడా డాక్యుమెంట్ లో రాయాలి. ఒకవేళ సేల్ డీడ్ కంప్యూటర్ టైప్ చేయించినట్లయితే ఎవరి చేత టైప్ చేయబడిందో ఆ పేరు, వివరాలు డాక్యుమెంట్ లో రాయాలి.

8) సేల్ డీడ్ లో అమ్మకందారుడు,కొనుగోలుదారుని సంతకం ఉండాలి. అమ్మే వ్యక్తి ప్రతి పేజీపై సంతకం చేయాలి. ఒకవేళ సేల్ డీడ్ పోతే (దొంగిలించబడినా, కనిపించకుండా పొయినా), సబ్ రిజిస్టర్ ఆఫీస్ నుండి సర్టిఫైడ్ కాపీ పొందవచ్చు.

9) ప్రధానంగా సేల్ డీడ్ ని రిజిస్ట్రేషన్ చేయటం వలన ప్రయోజనం ఏంటంటే ఆ ఆస్తిని కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తికి ఆ ఆస్తి మీద సర్వ హక్కులు వెంటనే సంక్రమిస్తాయి. ఎందుకంటే సేల్ డీడ్ రిజిస్టర్ అవ్వటం ద్వారా యాజమాన్య హక్కులు (టైటిల్) మరియు అనుబోగపు హక్కు(పోసిషన్) సంక్రమిస్తాయి. సేల్ డీడ్ ద్వారా కొనుగోలుదారుడికి ఆ ఆస్తిపై తిరుగులేని అధికారం ఏర్పడుతుంది. సేల్ డీడ్ ద్వారా ఆస్తి పొందిన వ్యక్తి తన పేరును రికార్డుల్లో మ్యుటేషన్ చేయించుకోవచ్చు.

10) సేల్ డీడ్ రిజిస్ట్రేషన్ అనేది ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది మధ్య కూడా జరగొచ్చు. ఆ సందర్భంలో అందరి సంతకాలు దస్తావేజులో సేకరించాలి. చట్ట ప్రకారం కొనుగోలుదారుడే రిజిస్ట్రేషన్ చార్జీలు, డాక్యుమెంట్ చార్జీలు,స్టాంప్ డ్యూటీ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది

11) సేల్ డీడ్ (విక్రయ దస్తావేజు) చేసుకునేముందు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు:*
A) ఏదయినా ఆస్తిని కొనుగోలు చేసే ముందు ఆ ఆస్తిని అమ్ముతానన్న వ్యక్తికి చట్టబద్ధంగా హక్కులు అతనికి ఉన్నాయో లేదో చూసుకోవాలి. అంటే అమ్మే వ్యక్తి లీగల్ హెయిర్ అవునా కాదా చూసుకోవాలి. లీగల్ హెయిర్ సర్టిఫికెట్ తహసీల్దార్ కార్యాలయంలో ఇస్తారు.అదే విధంగా వారి ఫామిలీ మెంబెర్స్ సర్టిఫికెట్ చూసుకుంటే మంచిది.ఫామిలీ మెంబెర్స్ సర్టిఫికెట్ పరిశీలించడం ద్వారా ఎంత మంది ఆ ఆస్తికి వారసులో తెలుసుకోవచ్చు.
B) కొనుగోలు చేసే ఆస్తికి సంబంధించి గత 30 సంవత్సరాల ఎంకబరేన్స్ సర్టిఫికెట్ (EC) చూడాలి.EC అనేది చూడటం వలన ఆ ఆస్థి 30 సంవత్సరాల్లో ఎవరెవరికి బదలాయించబడిందో తెలుస్తుంది.EC చూడటం ద్వారా ఆ ఆస్తి తనఖాలో ఉందా లేదా కూడా తెలుసుకోవచ్చు.
C) మరొక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే మీరు కొనుగోలు చేసే భూమి పట్టా భూమా లేక ప్రభుత్వ భూమా తెలుసుకోవటం చాలా ముఖ్యం. ఎందుకంటే ఏదయినా ఆస్తిని కొనుగోలు చేసేటప్పుడు సంప్రదాయంగా అడ్వాన్స్ నగదు ఇస్తుంటాము. అడ్వాన్స్ ఇచ్చేముందు ఆ భూమి ప్రభుత్వ భూమా లేక పట్టా భూమా అనేది సబ్ రిజిస్ట్రార్ ఆఫీసులో తెలుసుకోవటం ముఖ్యం. సబ్ రిజిస్ట్రార్ ఆఫీసుకి వెళ్లలేని వారు www.igrs. gov. In అనే రిజిస్ట్రేషన్ శాఖ వెబ్సైట్లో వుండే నిషేధిత భూముల జాబితాలో చెక్ చేసుకోవాలి.మీరు కొనాలనుకున్న భూమి నిషేధిత భూముల జాబితాలో ఉంటే రిజిస్ట్రేషన్ జరగదని అర్ధం చేసుకోవాలి.
D) మీరు కొనే భూమి వ్యవసాయ భూమి అయినట్లయితే ఆ భూమి ఆన్ లైన్ లో ఎవరి పేరు మీద నమోదు కాబడిందో చూసుకోవాలి. అమ్మే వ్యక్తి పేరు మీద ఆన్లైన్ లో నమోదు కాకపోతే రిజిస్ట్రేషన్ జరగదు.కాబట్టి వ్యవసాయ భూముల విషయంలో 1బి,అడంగళ్ చెక్ చేసుకోవాలి. ఈ రికార్డుల్లో మీకు అమ్మే వ్యక్తి పేరు లేకపోతే అతను ఆ భూమి స్వాధీనంలో లేడని అర్ధం చేసుకోవాలి.ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం వారయితే 1బి, అడంగల్ లో పేర్లు చెక్ చేయాలంటే www.meebhoomi. com ని పరిశీలించవచ్చు. అదే తెలంగాణ ప్రాంతం వారయితే www.dharani. com వెబ్సైట్ ద్వారా పరిశీలించొచ్చు.
E) మీరు ఏ విధమైన(విక్రయ తదితర) రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకున్నా, ఆ దస్తావేజులో ఏ విధంగా నగదు చెల్లించారో తెలిపితే మంచిది.అంటే చెక్,డీడీ, ఆన్లైన్ పేమెంట్ ఎలా చేసినప్పటికీ ఆ వివరాలు దస్తావేజులో రాస్తే మంచిది. ఎందుకంటే ఈ విధంగా దస్తావేజులో రాయటం వలన డబ్బు ముట్టినట్లు నిరూపించొచ్చు.
F) కొన్నిసార్లు మనం కొనే భూమిపై వివాదాలు ఉండి ఉండొచ్చు.ఉదాహరణకు భార్య భర్తల మధ్య విడాకుల కేస్, ప్రామిసరీ నోటుకు సంబందించిన కేసుల్లో మనం కొనబోయే ఆస్తి జప్తు అయి వుండే అవకాశం ఉంటుంది.కనుక ఆస్తిని కొనే ముందు సబ్ రిజిస్ట్రార్ ఆఫీసు,తహసీల్దార్ కార్యాలయాల్లో ఆ ఆస్తిపై ఏమైనా కోర్ట్ వివాదాలు ఉన్నాయా లేదా అనే విషయం చెక్ చేసుకోవాలి.ఎందుకంటే తహసీల్దార్ కార్యాలయాల్లో వివాదాల రిజిస్టర్ ఉంటుంది. కాబట్టి ఏమైనా వివాదాలు ఉన్నట్లయితే ఆ వివాదాల రిజిస్టర్ లో నమోదు చేస్తారు. కాబట్టి చెక్ చేసుకోవచ్చు.
G) మనం కొనే ఆస్తి అమ్మే వ్యక్తి స్వాధీనంలో ఉన్నదా లేదా అనేది చూసుకోవాలి.ఇది చాలా ముఖ్యం.ముఖ్యంగా అపార్టుమెంట్లు,భవనాలు, ఇల్లు, స్థలాల విషయంలో ఈ విషయం గుర్తుపెట్టుకోవాలి. చుట్టుప్రక్కల వారిని అడిగి క్షేత్ర స్థాయిలో విచారించుకుంటే మంచిది.
H) అన్నీ చూసుకున్న తర్వాత ఆస్తిని కొనుగోలు చేయాలని భావించినప్పుడు, కొంత అడ్వాన్స్ ఇవ్వటమో లేక పూర్తి నగదు ఇవ్వటమో చూస్తుంటాము. అలాంటప్పుడు ఒరిజినల్ లింక్ డాకుమెంట్స్ తప్పనిసరిగా చెక్ చేసుకోవాలి. అమ్మే వ్యక్తి సేల్ డీడ్ పోయిందని xerox కాపీలు చూపిస్తే కొంత సందేహించి, సేల్ డీడ్ పోయిన విషయం FIR చేశారా లేదా అడగాలి.సబ్ రిజిస్ట్రార్ ఆఫీసు నుండి సర్టిఫైడ్ కాపీలు తెచ్చి ఇవ్వమని కోరాలి. సర్టిఫైడ్ కాపీలు చూసిన తర్వాత మాత్రమే అడ్వాన్స్ ఇవ్వటం మంచిది.
I) ఒక వేళ మనం భవనం లేక అపార్ట్మెంట్ లేక ఇల్లు లేక ఖాళీ స్థలం కొనుగోలు చేయలనుకున్నట్లయితే, వాటికి సంబంధిత శాఖల నుండి ప్లాన్ ప్రకారం అనుమతులు పొందారో లేదో చూసుకోవాలి. ఉదాహరణకు ఏదయినా ఖాళీ స్థలాన్ని కొనుగోలు చేయాలనుకుంటే ఆ వెంచర్ అమ్మే వ్యక్తి ఆ వెంచర్ కు ప్లాన్ ప్రకారం స్థానిక సంస్థల నుండి అనుమతులు పొందాడో లేదో చూసుకోవాలి.అలానే అపార్ట్ మెంట్ లో ఫ్లాట్ కొనేటప్పడు బిల్డర్ ఆ అపార్ట్మెంట్ కి స్థానిక మున్సిపాలిటీ నుండి అనుమతి పొందాడో లేదో చూసుకోవాలి.అన్ని రకాల టాక్స్ లు,వాటర్ చార్జీలు, కరెంట్ చార్జీలు, MAINTANANCE అనేవి అమ్మే వ్యక్తి చెల్లించాడా లేదా చూసుకోవాలి.ఎందుకంటే అమ్మే వ్యక్తి బకాయిలు కట్టనట్లయితే భవిష్యత్తులో కొనుగోలు చేసే వ్యక్తే ఆ బకాయిలు కట్టాల్సి ఉంటుంది.
J) ఖాళీ స్థలాలు లేక వ్యవసాయ భూములు కొనుగోలు చేస్తున్నట్లయితే రిజిస్ట్రేషన్ కంటే ముందే సర్వేయర్ చేత సర్వే చేయించు కోవటం మంచిది. సర్వే చేయటం వలన మనం కొనుగోలు చేసే భూమి ప్రభుత్వ భూమా లేక పట్టా భూమా అనేది నిర్ధారించవచ్చు.ఎందుకంటే సర్వే నెంబర్ లో సమస్యలున్నా, హద్దుల విషయంలో సమస్యలున్నా, విస్తీర్ణం విషయంలో సమస్యలున్నా తెలిసిపోతుంది. సర్వే చేసేటప్పుడు సర్వే నెంబర్ ను సబ్ డివిజన్ చేయించడం వలన భవిష్యత్తులో సమస్యలు ఏర్పడవు.
K) మనం కొనే ఆస్తి పవర్ ఆఫ్ అటార్నీ ద్వారా కొనుగోలు చేస్తూ ఉన్నట్లయితే కొద్దిగా జాగ్రత్త పడటం మంచిది. మనం చేస్తున్న లావాదేవీ అనేది GPA చేసిన వ్యక్తికి తెలుసా లేదా అనేది తెలుసుకోవటం ముఖ్యం.
L) రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తయిన తర్వాత కొనుగోలుదారు తప్పనిసరిగా అన్ని ఒరిజినల్ లింక్ డాకుమెంట్స్ ని అమ్మిన వ్యక్తి నుండి అడిగి తీసుకోవాలి. చట్ట ప్రకారం అమ్మిన వ్యక్తి తన వద్ద ఉన్న డాకుమెంట్స్ కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తికి ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.
M) కొన్ని సందర్భాల్లో స్థానిక పత్రికలో మీ న్యాయవాది ద్వారా కొనుగోలు చేయబోతున్న ఆస్తి గురించి పబ్లిక్ నోటీస్(బహిరంగ ప్రకటన )కూడా ఇవ్వొచ్చు.ఎదయినా వివాదాలుంటే 30 రోజుల్లోపు సంప్రదించాల్సిందిగా నోటీసులో కోరాలి.
N) సేల్ డీడ్ ని రిజిస్ట్రేషన్ చేసేటప్పుడు షెడ్యూల్ లో ఎటువంటి తప్పులు లేకుండా చూసుకోవాలి.ముఖ్యంగా సర్వే నెంబర్, విస్తీర్ణం, హద్దు దారుల వివరాలు తప్పులు లేకుండా చూసుకోవాలి. ఒక వేళ డాక్యుమెంట్ లో తప్పులున్నట్లయితే ఆలస్యం చేయకుండా సవరణ దస్తావేజు రాసుకోవాలి. ఈ విషయంలో ఆలస్యం చేస్తే ఎక్కువ సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.

12) సేల్ డీడ్ రిజిస్ట్రేషన్ అయిన తర్వాత కొనుగోలుదారుడికి సంక్రమించే హక్కులు:
A) RIGHT TO SELL ( అమ్ముకునే హక్కు) B) RIGHT TO USE(ఉపయోగించుకునే హక్కు C) RIGHT TO LEASE(కౌలు లేదా అద్దెకిచ్చుకునే హక్కు)
D) RIGHT TO MORTGAGE (ఆస్తిని తనఖా పెట్టే హక్కు)

telugumedia9

telugumedia9.com(tm9news Channel) - telugumedia9 based at vijayawada ,Andhrapradesh.We are here to bring you the Latest News like Political ,Film,Technology,Health and Crockery information to you uptodate. Stay tuned with us for regular news,technology,health and crockery articles..

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *